W sytuacji zatrzymania wadium istnieje kilka ścieżek postępowania, a sprawę badać należy indywidualnie. Celem Kancelarii jest ochrona interesu Wykonawcy, to znaczy odzyskanie zatrzymanego wadium. Problematyka tego zagadnienia sprowadza się do tego, że Zamawiający musi zastosować się do bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 46 ust. 4a, a zatem nie ma innego wyjścia jak zatrzymać wadium, choć na tym etapie jeszcze nie wie czy nie zaszły przyczyny nieleżące po stronie Wykonawcy.

W takiej sytuacji Kancelaria najpierw analizuje prawidłowość samej procedury prowadzonej przez gospodarza postępowania – Zamawiającego. W tej sferze istnieje wiele rozmaitych zagadnień i możliwości prawnych, dających sporą szansę na sukces. Ponadto należy bezbłędnie przeprowadzić taki proces dowodzenia, który przekona Zamawiającego do  racji Wykonawcy, gdy rzeczywiście przyczyny nie uzupełnienia dokumentów w terminie leżały poza Wykonawcą. W takich sprawach decydującym okazuje się  doświadczenie Kancelarii w tego typu sprawach.

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w sprawach zamówień publicznych i do  kontaktu.

Zgodną z prawem i bardzo użyteczną dla Wykonawców jest możliwość skorzystania z uprawnień, wiedzy i doświadczenia, potencjału osobowego i technicznego oraz sytuacji ekonomicznej i finansowej innych podmiotów – wszystko to w celu uzyskania zamówienia publicznego. Jak to skutecznie zrobić?

Korzystać z nie swoich zasobów w zamówieniach publicznych można na kilka sposobów. W węższym zakresie wiedzę i doświadczenie, potencjał techniczny, osoby zdolne do wykonania zamówienia lub zdolności finansowe na cel uzyskania i realizacji danego zamówienia publicznego – można pozyskać poprzez skorzystanie z zasobów podmiotu trzeciego (art. 26 ust. 2b ustawy Prawo zamówień publicznych). W szerszym zakresie – to jest skorzystać z zasobów jak wyżej a nadto nawet z czyichś uprawnień i sytuacji ekonomicznej – można przez połączenie się tzw. konsorcjum wykonawców albo utworzenie spółki cywilnej (art. 23ustawy Prawo zamówień publicznych – wykonawcy wspólnie ubiegający się o zamówienie).

Pierwsza instytucja uregulowana została w art. 26 ust. 2b Prawa zamówień publicznych (ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych, j.t. Dz. U. 2010, nr 113, poz. 759 ze zm.). W sytuacji gdy przedsiębiorca, nie spełnia wymagań co do warunków udziału w postępowaniu o zamówienie publiczne i z tej racji podlegałby wykluczeniu, może posiłkować się wskazanymi w art. 26 ust. 2b ustawy zasobami innych podmiotów. Podmioty te nie uzyskują statusu wykonawcy, ani nawet nie muszą być podwykonawcą (co budzi szereg sporów i wątpliwości i spotyka się z krytyką obecnej regulacji prawnej).

Druga instytucja – ogólnie uregulowana w art. 23 ustawy – polega na wspólnym ubieganiu się o zamówienie publiczne przez kilku wykonawców (co najmniej dwóch ale może ich być praktycznie nieograniczona ilość) – w ramach konsorcjum albo spółki cywilnej. Suma uprawnień, wiedzy i doświadczenia, potencjałów i zdolności wszystkich połączonych wykonawców, daje im łącznie spełnianie warunków udziału w postępowaniu tak, jak gdyby był to jeden wykonawca posiadający wszystkie te zasoby. Każdy z nich osobno działając podlegałby wykluczeniu, razem natomiast mogą skutecznie walczyć o wygraną w postępowaniu o zamówienie publiczne – czyli zawarcie kontraktu publicznego.

Warunkiem koniecznym jest jednak bezbłędne przygotowanie takich dokumentów (oświadczeń, pełnomocnictw, umowy konsorcjum, umowy spółki cywilnej), które pozwolą na skuteczne skorzystanie z tych możliwości. Błąd w tym zakresie skutkować może wyeliminowaniem z postępowania.

Z racji bogatego doświadczenia w tego typu sprawach, Kancelaria zapewnia najwyższy poziom przygotowania takiej dokumentacji.

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Kancelarii w zakresie zamówień publicznych  i do Kontaktu.

Kancelaria Radcy Prawnego Pawła Narożnego, oferuje wsparcie i pomoc prawną w zakresie windykacji takich dłużników. Poniżej przedstawiamy ofertę dla Klientów, którzy mają problem z uzyskaniem spłaty wierzytelności w tzw sytuacjach bezspornych, w których obowiązek zapłaty wynika np. z niezapłaconej faktury.

I – windykacja przedprocesowa

Z doświadczeń prawników Kancelarii wynika wysoka skuteczność tego typu windykacji. Polega ona na wysłaniu dłużnikowi odpowiednio sformułowanego wezwania do zapłaty, sporządzonego i podpisanego przez radcę prawnego. W dużej części spraw zleconych Kancelarii, windykacja kończy się na tym etapie postępowania – dłużnicy wolą dobrowolnie spłacić długi nie narażając się na dodatkowe koszty i uciążliwości związane z procesem.

Wielokrotnie spotykaliśmy się z pozytywna reakcją dłużników, którzy mając kilka nie zapłaconych długów, woleli dobrowolnie zapłacić wierzycielowi, reprezentowanemu przez profesjonalną kancelarię prawną, licząc się z faktem, że następnym etapem będzie kosztowny dla dłużnika proces sądowy, który jedynie powiększy kwotę długu.

Koszt sporządzenia i wysłania wezwania do zapłaty to 200 złotych + VAT.

Uwaga : Kancelaria nie pobiera dodatkowego wynagrodzenia w przypadku dobrowolnej zapłaty przez dłużnika na tym etapie.

II etap – postępowanie Sądowe

Należy podkreślić, że w przypadku braku zapłaty dobrowolnie przez dłużnika należności, nawet po otrzymaniu wezwania od Kancelarii reprezentującej Klienta, należy niezwłocznie wystąpić na drogę postępowania sądowego. Dalsze przeciąganie sprawy, opieranie się wyłącznie na monitowaniu dłużnika, zwykle doprowadza do sytuacji, w której po stronie dłużnika dochodzi do całkowitej niewypłacalności i upadłości, co drastycznie obniża szanse na uzyskanie od niego jakiejkolwiek spłaty.

W przypadku nie dokonania przez dłużnika zapłaty, pomimo wcześniejszych monitów i wezwania skierowanego przez Kancelarię, kolejnym etapem jest sporządzenie pozwu i dochodzenie należności przed sądem.

Usługi Kancelarii polegają na bezzwłocznym sporządzeniu pozwu i skierowaniu go do postępowania sądowego.

Kancelaria w tego typu sprawach stosuje przyspieszoną procedurę polegająca na uzyskaniu sądowego nakazu zapłaty. Pozwala to na znaczne zredukowanie kosztów postępowania i nieporównywalnie szybszy finał sprawy.

Za sporządzenie i wniesienie pozwu w tym trybie, Kancelaria pobiera jednorazową opłatę w wysokości 500 złotych + VAT.

Dodatkowym wynagrodzeniem Kancelarii są koszty zastępstwa sądowego, zasądzone przez Sąd od dłużnika, płatne przez dłużnika bądź dobrowolnie, bądź podczas egzekucji komorniczej.

Dodatkowe koszty:

W niektórych przypadkach (rzadkich) może zdarzyć się konieczność reprezentowania Klienta przed sądem i udziału w rozprawie. W takich wypadkach koszt jednorazowej reprezentacji przed sądem wynosi 200 zł + VAT

Opłaty sądowe – czyli opłata od pozwu (Kancelaria zawsze wybiera możliwie najtańszy dla Klienta tryb postępowania ) + opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 złotych.

Uwaga : Koszty sądowe oraz koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa jest zwracany Klientowi  przez dłużnika po wyroku (dobrowolnie, lub w czasie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika

Przedstawiona wyżej procedura jest ofertą przykładową, od której możliwe są wyjątki (np tzw premia za sukces, obniżenie wstępnych opłat w przypadku większej ilości zleceń itd.) .

Zapraszamy do współpracy i bezpośredniego kontaktu.

Każda sprawa jest rozpatrywana w sposób indywidualny, nie kategoryzujemy spraw na “duże ” i “małe”, “ważne” i “mniej ważne”. Do każdej sprawy podchodzimy z największą starannością, z troską o dobro każdego Klienta. Uważamy, że świadczenie usług   prawnych to nie tylko praca, ale także bardzo poważne zobowiązanie wobec Klientów.

Szczególną wagę przywiązujemy do dostosowania porady prawnej dla potrzeb Klienta. Bardzo istotne jest dopasowanie porady i wskazanie odpowiedniego sposobu postępowania do sytuacji prawnej, w jakiej znalazł się  Klient. Dokonujemy analizy wszystkich dostępnych możliwości i wskazujemy Klientowi szereg możliwości, jakie wiążą się z jego sprawą, ze wskazaniem tej, którą uważamy za najbardziej odpowiednią w jego sytuacji. Klienci Kancelarii korzystają nie tylko z wiedzy prawników Kancelarii ale także z wiedzy praktycznej, jaką dysponuje Kancelaria w związku ze zdobytym doświadczeniem.

Zachęcamy osoby szukające pomocy prawnej do kontaktu z Kancelarią :

Strona zawierająca dane kontaktowe

Formularz kontaktowy

Czego dotyczyła sprawa

Aby dokonać pełnej rekonstrukcji normy wynikającej z zakwestionowanego przepisu niezbędne jest przedstawienie brzmienia art. 114 ust. 1 ustawy FUS. Powołany przepis przewiduje, że: „Prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość”.
Zgodnie z zakwestionowanym art. 114 ust. 1a ustawy FUS: „Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji okaże się, że przedłożone dowody nie dawały podstaw do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości”.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich (wnioskującego o stwierdzenie niezgodności z Konstytucją wskazanego przepisu)  wprowadzenie do ustawy FUS art. 114 ust. 1a zmieniło sytuację prawną w zakresie trwałości decyzji wydawanych w sprawie świadczeń emerytalnych i rentowych. W nowym stanie prawnym, podstawę weryfikacji przez organ rentowy prawomocnej decyzji stanowiły nie tylko nowe dowody lub ujawnione okoliczności, istniejące przed wydaniem decyzji (wcześniej nieznane organowi), lecz również odmienna ocena dowodów, które były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Organ rentowy, w dowolnym momencie, mógł zatem dokonać odmiennej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, z punktu widzenia ich znaczenia dla ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości.

Jaka była praktyka stosowania art 114 ust. 1 ustawy FUS

Trybunał wskazał, że praktyka stosowania art. 114 ust. 1 ustawy FUS dowodzi, że w szczególności ten właśnie przepis stanowił podstawę ponownego ustalenia prawa do świadczeń, w tym także do wcześniejszej emerytury przyznawanej na podstawie przepisów rozporządzenia z 1989 r. „Ponowne ustalenie” niejednokrotnie w istocie oznaczało uchylenie prawomocnej decyzji korzystnej dla osoby zainteresowanej. Z analizowanych orzeczeń wynika, że tożsame okoliczności (np. ocena zaświadczenia o stanie zdrowia dziecka) kwalifikowane są bądź jako „odmienna ocena przedłożonych wraz z wnioskiem o emeryturę dowodów”, co powinno wykluczyć dopuszczalność weryfikacji decyzji (zob. uchwała SN z 5 czerwca 2003 r., sygn. akt III UZP 5/03), bądź jako „ujawniona okoliczność braku dowodu spełnienia jednego z warunków”, co weryfikacji nie wyklucza (zob. wyroki SN z 28 stycznia 2004 r., sygn. akt II UK 228/03 i z 5 maja 2005 r., sygn. akt III UK 242/04).

Jaka była praktyka stosowania art. 114 ust. 1a ustawy FUS

Zasadnie można twierdzić, praktyka stosowania art. 114 ust. 1a ustawy FUS, a w szczególności praktyka organów rentowych, dowodzi, że kwestionowany przepis stanowił podstawę ponownego ustalenia prawa do emerytury lub renty wówczas, gdy po uprawomocnieniu się decyzji okazywało się, że przedłożone dowody nie dawały podstaw do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości. W ramach tak sformułowanej przesłanki organy rentowe dokonywały w istocie ponownej (odmiennej) oceny przedłożonych pierwotnie dowodów.

Wobec przyjętych w doktrynie prawnej i orzecznictwie poglądów dotyczących kwestii wzruszalności decyzji rentowych, należy skonstatować, że instytucja ta jest instrumentem pozwalającym na przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, niezbędne jest jednak w takim wypadku ustanowienie odpowiedniej granicy, poza którą niedopuszczalne byłoby wzruszenie decyzji. Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. Ustawodawca nie może z jednej strony deklarować trwałości decyzji (stwierdzając ich prawomocność), a z drugiej strony, bez względu na przyczynę wadliwości decyzji, nie przewidywać żadnych ograniczeń ich wzruszania. Konieczność wyważania interesów jednostki i interesu publicznego zobowiązuje ustawodawcę do wskazywania przesłanek wzruszania decyzji, które uniemożliwią arbitralne, niczym nieograniczone działania władzy publicznej.

Prawo nie może stawać się „pułapką dla obywatela”

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, zasada ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa, zwana także zasadą lojalności państwa względem obywateli, ściśle wiąże się z bezpieczeństwem prawnym jednostki. Wyraża się ona w takim stanowieniu i stosowaniu prawa, „by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, iż nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą także w przyszłości uznawane przez porządek prawny” (wyrok TK z 7 lutego 2001 r., sygn. K 27/00, OTK ZU nr 2/2001, poz. 29). Opierają się one zatem na pewności prawa, czyli takim zespole cech przysługujących prawu, które gwarantuje jednostce bezpieczeństwo prawne, umożliwiając jej decydować o swoim postępowaniu na podstawie pełnej znajomości przesłanek działania organów państwa, a zarazem znajomości konsekwencji prawnych, jakie postępowanie to może za sobą pociągnąć (zob. wyrok TK z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138).

Artykuł 114 ust. 1A narusza zasadę zaufania obywateli do państwa prawomocność decyzji w sprawach rentowych i emerytalnych ma charakter iluzoryczny

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, art. 114 ust. 1a ustawy FUS, jako przesłanka weryfikacji prawomocnych decyzji rentowych, narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Nie można w każdym wypadku usprawiedliwiać ingerencji w ustalone prawomocną decyzją uprawnienia jednostki potrzebą przywrócenia stanu zgodnego z prawem.
Należy zgodzić się z wnioskodawcą, że w świetle regulacji zawartej w art. 114 ust. 1a ustawy FUS deklarowana przez ustawodawcę prawomocność decyzji wydawanych w sprawach emerytalnych i rentowych ma w istocie charakter iluzoryczny. Tego typu prawomocność nie jest żadnym gwarantem stabilizacji sytuacji prawnej i życiowej jednostki, skoro organ rentowy w każdym czasie i tylko na podstawie odmiennej oceny dowodów może pozbawić jednostkę przysługujących jej praw.

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, nie może być tak, że organ, po upływie kilku czy kilkunastu lat (a nawet dwudziestu), w reakcji na stwierdzone nieprawidłowości w procesie ustalania prawa do świadczeń uzyskuje „doraźny instrument” umożliwiający weryfikację świadczeń. Taką rolę miał spełnić art. 114 ust. 1a ustawy FUS, stwarzając swoistą pułapkę dla świadczeniobiorców, którzy mają podstawy żyć w przeświadczeniu, że raz zweryfikowane dowody, uznane za wystarczające, nie zostaną ponownie ocenione.

Na czym polega pułapka prawna?

„Pułapka prawna” polega w niniejszej sprawie na tym, że obywatel, opierając się na dokonanej przez organ władzy publicznej ocenie przesłanek nabycia prawa i działając w zaufaniu do dokonanej oceny, podejmuje istotne decyzje życiowe (np. rezygnacja z zatrudnienia), a następnie – gdy okaże się, że decyzje organu były błędne – ponosi wszelkie konsekwencje tych błędów. Dzieje się tak również wtedy, gdy obywatel swym zachowaniem w żadnej mierze nie przyczynił się do sformułowania błędnych ocen. W rezultacie ponoszenia tych konsekwencji obywatel znajduje się często w bardzo niekorzystnej dla siebie sytuacji – traci prawo do pobierania świadczenia i nie jest w stanie, ze względu na wcześniejszą rezygnację, uzyskać ponownie zatrudnienia. Taka sytuacja oznacza zawsze naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa, niezależnie od oceny dokonywanej przez pryzmat zasady ochrony praw słusznie nabytych.

Co uznał Trybunał za niezgodne z Konstytucją?

Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, prawomocność (trwałość) decyzji, niezależnie od jej przedmiotu, wymaga, aby przesłanki jej wzruszenia były precyzyjnie określone. Jeżeli uzasadnieniem trwałości ma być zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, to ustawodawca powinien gwarantować tę trwałość przede wszystkim przez niedopuszczalność ponownej, odmiennej oceny raz już ocenianych dowodów.

Trybunał Konstytucyjny pragnie wszakże zwrócić uwagę na dwie kwestie związane z wykładnią tego przepisu. Pierwsza dotyczy braku precyzyjnego rozróżnienia między „nowymi dowodami” a „ujawnionymi okolicznościami”, które organ powinien brać pod uwagę. Ten brak precyzji pozwala na dokonywanie w pewnych wypadkach dowolnej rekwalifikacji okoliczności i dowodów stanowiących podstawę wzruszenia prawomocnych decyzji rentowych

Druga kwestia dotyczy  kryteriów ograniczających wzruszalność prawomocnych decyzji rentowych. Kryteria tego rodzaju powinny znaleźć bezpośredni wyraz w ustawie. Mamy tu bowiem do czynienia z sytuacją ograniczenia prawa wyrażonego w art. 67 ust. 1 Konstytucji, a w konsekwencji z koniecznością dokonywania tych ograniczeń w myśl dyspozycji zawartych w art. 31 ust. ust. 3 Konstytucji.

Prawomocność decyzji powinna oznaczać ograniczenia wzruszalności tej decyzji

W art. 114 ust. 1a ustawy FUS mamy do czynienia z brakiem jakichkolwiek ograniczeń wzruszalności: brak ograniczeń czasowych, brak wskazania rodzajów naruszeń prawa mogących stanowić podstawę wzruszenia prawomocnej decyzji przy równoczesnej możliwości weryfikacji ocennych przesłanek warunkujących nabycie prawa. Należy zgodzić się z poglądem, że w pewnych wypadkach błąd organu rentowego może stanowić podstawę wzruszenia prawomocnej decyzji. Jednak art. 114 ust. 1a ustawy FUS wypadków tych nie precyzuje. Nieograniczona możliwość rekwalifikacji dowodów, które stanowiły podstawę wydania pierwotnej decyzji potwierdzającej nabycie prawa, nie spełnia standardu konstytucyjnego.
Zakwestionowany przepis narusza zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, wynikającą z art. 2 Konstytucji.

Tylko wyjątkowe okoliczności – równowaga między uzasadnionym interesem jednostki a interesem publicznym

Należy zgodzić się z wnioskodawcą, że ponowne ustalenie prawa do świadczeń musi być uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami, tak aby została zachowana równowaga pomiędzy uzasadnionym interesem jednostki a interesem publicznym. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego,  należy wyważyć wartości przemawiające za utrzymaniem możliwości weryfikacji takich decyzji w każdym czasie oraz wartości skłaniające do utrzymania w obrocie prawnym błędnej decyzji rentowej, podjętej wyłącznie ze względu na zaniedbania organu rentowego.

Prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego a zwłaszcza praw emerytalno- rentowych podlegają szczególnej ochronie

Trybunał Konstytucyjny podkreśla zasadność szczególnie intensywnej ochrony prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a zwłaszcza praw emerytalno-rentowych. Szczególna ochrona tych praw pozostaje w ścisłym związku nie tylko z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ale także z zasadą wzajemności świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczony bierze udział w tworzeniu funduszu ubezpieczeniowego, z którego wypłacane są świadczenia. Oczekuje, że w razie zajścia określonych zdarzeń, uniemożliwiających mu działalność zarobkową, uzyska świadczenia określone przez prawo (zob. wyrok TK z 4 stycznia 2000 r., sygn. K 18/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 1, dotyczący nabycia prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 1989 r.). Osoba ubezpieczona miała więc prawo oczekiwać, że w razie niemożności kontynuowania zatrudnienia np. z powodu konieczności opieki nad dzieckiem, po spełnieniu przesłanek określonych w odpowiednich przepisach i po złożeniu odpowiednio udokumentowanego wniosku, uzyska świadczenie emerytalne. Uzyskanie pozytywnej decyzji potwierdza te oczekiwania. Ujawniony błąd organu rentowego (niezawiniony w żadnej mierze przez świadczeniobiorcę) nie może prowadzić w nieograniczonym zakresie do weryfikacji i wzruszenia prawomocnych decyzji.

Skutki wyroku – wznowienie postępowań

Naruszenie Konstytucji, polegające na tym, że organ rentowy mógł w dowolnym czasie, bez żadnych ograniczeń, dokonać odmiennej oceny dowodów, które były brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji, wymaga przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust. 4 Konstytucji).
Stwierdzenie niezgodności art. 114 ust. 1a ustawy FUS z zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 oraz z art. 67 ust. 1 Konstytucji umożliwia wznowienie tych postępowań, w wyniku których zostały podjęte rozstrzygnięcia na podstawie ocenionego przez Trybunał Konstytucyjny art. 114 ust. 1a ustawy FUS.

Jakie mamy możliwości w związku z wyrokiem Trybunału?

Na wstępie należy wskazać, że nie każda sprawa, która zakończyła negatywnie dla zainteresowanego powoduje automatycznie możliwość wznowienia postępowania w sprawie. Musi to być sprawa, w której zastosowanie znalazł uchylony przepis. Wobec powyższego zachęcamy do korzystania z pomocy Kancelarii w celu sprawdzenia, cz dana sprawa ma szanse na pozytywne rozstrzygnięcie w wyniku wznowienia. Pozwoli to na uniknięcie dodatkowych , niepotrzebnych kosztów. Należy zwrócić uwagę na krótkie terminy – 1 miesiąc od  ogłoszenia wyroku Trybunału jeśli w sprawie nie toczyło się postępowanie sądowe a decyzję doręczono nie dawniej niż 5 lat temu, lub 3 miesiące ogłoszenia wyroku Trybunału, jeśli w sprawie toczyło się postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem.

Link do pełnej treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego

Zobacz również:

Zakres usług Kancelarii w sprawach ZUS

Skontaktuj się z Kancelarią  lub umów spotkanie

Prawo spadkowe, to ogólnie mówiąc dział prawa, obejmujący przepisy normujące kwestie związane z przejściem praw i obowiązków osoby zmarłej (spadkodawcy) na inne osoby (spadkobierców).

Przepisy prawa spadkowego były w ostatnim okresie w znacznym stopniu zmieniane.

I. Pierwszy etap – stwierdzenie nabycia spadku

Kwestie związane z ustaleniem osoby lub kręgu osób dziedzicznych po osobie zmarłej tj. jej następców prawnych wchodzących w ogół praw i obowiązków zmarłego są pierwszym etapem postępowania spadkowego. Ten krąg osób jest zakreślony przez testament lub gdy nie ma testamentu – przez ustawę. Bardzo ważnym krokiem jest podjęcie prawidłowej decyzji w sprawie sposobu przyjęcia spadku gdyż decyzje podjęte na tym etapie często wywołują nieodwracalne konsekwencje prawne.

Kancelaria doradza Klientom w sprawie sposobu przyjęcia spadku a także reprezentuje Klientów w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku, zarówno w sprawach niekonfliktowych, gdzie oferujemy profesjonalną pomoc w przeprowadzeniu postępowania o nabycie spadku jak i spornych np., w sprawach, w których jedna ze stron podważa testament.

II Etap – dział spadku

Kolejnym etapem jest dokonanie tzw działu spadku czyli rozdzielenia spadku pomiędzy uprawnione osoby.

Dział spadku należy do najtrudniejszych i zazwyczaj najbardziej konfliktowych i problemowych spraw spadkowych. Pomagamy naszym Klientom, reprezentując ich interesy w trakcie postępowań o dział spadku.

III Inne sprawy spadkowe – zachowek, zapis windykacyjny

W przypadku nie powołania w testamencie najbliższych spadkobierców, na gruncie przepisów kodeksu cywilnego posiadają oni roszczenie o zapłacenie określonej sumy zwanej zachowkiem.

Wspomagamy naszych Klientów w sprawach o wypłacenie zachowku, zarówno na etapie przedsądowych negocjacji jak i w sprawach sądowych o to roszczenie.

Zapis windykacyjny w polskim prawie, obowiązuje od dnia 23 października 2011 roku i jest regulowany przez artykuły art. 981(1) – art. 981(6) Kodeksu cywilnego.

Sens zapisu windykacyjnego polega na tym, że w testamencie sporządzonym w formie aktu notarialnego spadkodawca może postanowić, że oznaczona osoba nabywa przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku

Przedmiotem zapisu windykacyjnego może być:

1) rzecz oznaczona co do tożsamości,

2) zbywalne prawo majątkowe,

3) przedsiębiorstwo lub gospodarstwo rolne,

4) ustanowienie na rzecz zapisobiercy użytkowania lub służebności.

Szczególne znaczenie ma możliwość zapisania przedsiębiorstwa konkretnemu spadkobiercy. Jest to bardzo korzystny sposób na zachowanie integralności przedsiębiorstwa po śmierci spadkodawcy, w znacznym stopniu ograniczający typowe problemy z podziałem firmy między spadkobierców.

Zapraszamy do współpracy – zobacz strona: Kontakt lub Umów spotkanie.

Zobacz również: usługi z zakresu prawa spadkowego

.

ZUS uzasadniając przyczynę odmowy, w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Klient pracował na stanowisku kierowniczym, a aktualnie obowiązujące przepisy prawa zezwalają na przyznanie wcześniejszej  emerytury tylko osobie, która bezpośrednio wykonuje pracę w szczególnych warunkach .

Od tej decyzji wniesiono odwołanie do Sądu.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, Sąd Okręgowy w Poznaniu przyznał rację stanowisku  i argumentacji  radcy prawnego Pawła Narożnego i wydał wyrok, którym zmienił decyzję ZUS w ten sposób, że przyznał Klientowi prawo do wcześniejszej emerytury za pracę w szczególnych warunkach.

Wyrok jest prawomocny, ZUS zrezygnował z wniesienia apelacji.

Kancelaria oferuje szeroki zakres usług w sprawach ZUS,w tym reprezentację w sprawach, w których ZUS kwestionuje wykonywanie pracy w szczególnych warunkach i z tego tytułu odmawia przyznania wcześniejszej emerytury. W tego typu sprawach udzielamy porad prawnych, sporządzamy odwołania i inne pisma, reprezentujemy Klientów przed ZUSem oraz przed sądami.

. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą i do kontaktu.

]]> http://radcakancelaria.pl/2012/02/emerytura-za-prace-w-szczegolnych-warunkach-stanowisko-kierownicze/feed/ 0 http://radcakancelaria.pl/2012/02/508/ http://radcakancelaria.pl/2012/02/508/#comments Tue, 14 Feb 2012 08:02:23 +0000 pawel http://radcakancelaria.pl/?p=508

Tworzenie nowej firmy, to poza wyzwaniem ekonomicznym także wyzwanie organizacyjne. Od formy jaką przyjmiemy dla prowadzenia działalności gospodarczej w dużej części zależą również późniejsze możliwości kształtowania odpowiedzialności za zobowiązania, możliwości kształtowania procesu decyzyjnego, podziału zysków a także koszty związane z obciążeniami podatkowymi.

Kancelaria radcy prawnego Pawła Narożnego, dzięki biegłej znajomości przepisów nie tylko pomaga w zakładaniu  firm, ale także doradza jaka forma prowadzenia działalności gospodarczej jest najbardziej optymalna dla potrzeb i oczekiwań Klienta, z uwzględnieniem różnego rodzaju ryzyk i oczekiwanych efektów. Wsparcie prawnika na tym etapie jest wyjątkowo cenne, pozwala uniknąć wielu pułapek prawnych i uniknąć błędów, które potem trudno naprawić.

Nie tylko zakładamy spółki, ale pomagamy również na dalszych etapach prowadzenia działalności, służąc naszym Klientom radą w bieżących kwestiach prawnych, tzw. obsłudze korporacyjnej spółki (organizowanie i obsługa obowiązkowych zgromadzeń, tworzenie uchwał, protokołów itp) a także doradzamy w razie potrzeby przy dalszych przekształceniach firmy.

Nasze doświadczenie i wiedza wielokrotnie przysłużyły się Klientom, od kwestii organizacyjnych i prawnych związanych z założeniem firmy aż po reprezentację wspólników, członków zarządu i innych organów w kwestiach spornych.

Zapraszamy do współpracy. Kontakt.

“Swoboda  wypowiedzi  będąca  tylko  ekspresją  swobody  myśli,  debata  i  dyskusja  są nieodzowne dla przepływu wiedzy, dla osiągania postępu, są esencją życia…”

“Prawo do myślenia jest  początkiem  wolności  i  mowa  musi  być  chroniona  przed  rządem, gdyż  mowa jest początkiem  myśli”

Zapraszamy do lektury artykułu .

Czym jest wolność słowa i jakie są jej granice?

Swoboda  wypowiedzi  będąca  tylko  ekspresją  swobody  myśli,  debata  i  dyskusja  są
nieodzowne dla przepływu wiedzy, dla osiągania postępu, są esencją życia(1).

Skonstruowanie  definicji  wolności  wypowiedzi  nie  jest  rzeczą  prostą.  Do  jej wyodrębnienia  dochodzi  za  pomocą  wytyczenia  jej  granic,  co  jest  trudne,  gdyż  przede wszystkim  trzeba  robić  to  w  sposób  nie  naruszający  istoty  tej  wolności.  Swoboda  wypowiedzi jest pojęciem bardzo szerokim, obejmującym coraz to nowsze dziedziny ludzkiej aktywności.  Ludzkość  przeżywa  wręcz  eksplozję  rozwoju   w  dziedzinie  komunikacji,  więc  co  zrozumiałe,  również  pojęcie  swobody wypowiedzi musi się adaptować i rozszerzać. Jednakże przy zakreślaniu jej granic trzeba brać także  pod  uwagę  czy  obejmują  one  sferę  publiczną  czy  obyczajową.  W  szczególności, zwracać trzeba uwagę na fakt, że nieskrępowana wypowiedź może wyrządzać szkodę innym wartościom  i z tego względu należy w tym właśnie miejscu stawiać granicę tej swobodzie. Jednakże  nie  w  każdej  sferze  życia,  gdyż  w  sferze  publicznej,  swoboda  wypowiedzi  jest wartością  nadrzędną,  zapewniającą  prawidłowe  funkcjonowanie  systemowi  politycznemu. Nadmierne  ograniczenie  tej  swobody  prowadziłoby  do  jego  wypaczenia,  nawet  zapewne załamania. Swoboda ta jest jedyną siłą zdolną zapewniać wyborcom pełne spojrzenie na całą gamę  poglądów,  umożliwia  dokonanie  wyboru  opartego  na  pełnej  wiedzy,  a  więc  staje  się filarem  państwa  demokratycznego,  zapewniając  funkcjonowanie  idei  pluralizmu  i  tolerancji. Jej  ograniczanie  mają  służyć  tylko  zachowaniu  równowagi  między  prawem  i  wolnością jednostek  a  ochroną  standardów  demokracji.  Dlatego  przyznaje  się  jej  pierwszeństwo  nawet względem innych wartości z którymi by mogła kolidować(2).

Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w jednym ze swoich orzeczeń stwierdził:

„sama skłonność wypowiedzi do zachęcania do bezprawnych czynów nie jest wystarczającym powodem do tego, aby ich zakazać. Rząd nie może w sposób konstytucyjny opierać legislacji na  tym, że  czymś  pożądanym  jest  kontrolowanie  prywatnych  myśli  (podległych  mu)  osób. Zagwarantowane  w  I  Poprawce  do  Konstytucji  swobody  są  w  największym niebezpieczeństwie  wówczas,  kiedy  rząd  stara  się  kontrolować  myśli,  lub  usprawiedliwia stanowione przez siebie prawa dążeniem do tego niedopuszczalnego celu. Prawo do myślenia jest  początkiem  wolności i  mowa  musi  być  chroniona  przed  rządem,  gdyż  mowa  jest początkiem  myśli”.  (…)  „Aby  chronić  te  wolności  i  chronić  mowę  ze  względu na  nią  samą, Sąd,  w  rozpoznawanych  w  oparciu  o  I  Poprawkę  sprawach  dokonuje  zasadniczego rozróżnienia  między  słowami  a  czynami, między  ideami  a  zachowaniem.  (…)  Rząd  nie  może zakazać wypowiedzi z tego powodu, że zwiększa ona szansę na to, że nielegalny czyn zostanie dokonany w jakimś nieokreślonym, przyszłym czasie. Rząd może tłumić wypowiedzi z powodu nawoływania  do  użycia  siły  lub łamania  prawa  tylko  wówczas,  gdy  „takie  nawoływanie  ma na  celu  podburzenie  lub  wywołanie  natychmiastowego  bezprawnego zachowania,  i  jest prawdopodobne,  że  podburzy  lub  wywoła  takie  zachowanie (3)

Wolność słowa w prawie międzynarodowym

Wolność  słowa  jest  niewątpliwie  jednym  z  fundamentów  demokratycznego społeczeństwa  i  jako  taki  musiała  być  dostrzeżona,  w regulacjach międzynarodowych. Jest regulowana w artykule 19 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka,  artykule  19  Międzynarodowego  Paktu  Praw  Obywatelskich  i  Politycznych, artykule 10 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, artykule 13 Konwencji amerykańskiej(4) a także artykule 9 Karty Afrykańskiej

Artykuł 19 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych składa się z  trzech  ustępów,  każdy  z  nich  porusza  odrębną  tematykę. Pierwszy  z  nich  stanowi: „Każdy ma prawo do posiadania bez przeszkód własnych poglądów”. Jest to niewątpliwie wyrażenie wartościnadrzędnej, jako że trudno bez prawa do posiadania własnych poglądów wyobrazić sobie  istnienie  takich  wolności  jak  na  przykład  wolność  sumienia, wolność  zrzeszania  się. Uważa się, że jakakolwiek ingerencja w wolność posiadania poglądów może być jednakowo skuteczna  i  szkodliwa. Regulacja  ta  dodatkowo  tworzy  możliwość  powoływania  się  na artykuł 19 Paktu w przypadku naruszeń prawa do posiadania i wyrażania poglądów. Dopiero  ustęp  drugi  omawianego  artykułu  odnosi  się  bezpośrednio  do  swobody wypowiedzi.  Treść  przepisu  :  „Każdy  człowiek  ma prawo  do  swobodnego  wyrażania  opinii; prawo  to  obejmuje  swobodę  poszukiwania,  otrzymywania  i  rozpowszechniania  wszelkich informacji i poglądów,  bez  względu  na  granice  państwowe,  ustnie,  pismem  lub  drukiem,  w postaci  dzieła  sztuki  bądź  w  jakikolwiek  inny sposób  według  własnego  wyboru”, ujmuje bardzo szeroko sposób rozpowszechniania opinii, informacji i poglądów. Jednakże “realizacja swobód wymienionych  w ustępie drugim „pociąga za sobą  specjalne obowiązki i specjalną odpowiedzialność”. Przejawia się to między innymi w fakcie, że wolności te mogą podlegać pewnym ograniczeniom, jednakże powinny one być wyraźnie przewidziane przez ustawę, co więcej  mają  być „niezbędne dla  poszanowania  praw  i  dobrego  imienia  innych  oraz bezpieczeństwa  państwowego  lub  porządku  publicznego  albo  zdrowia  lub  moralności publicznej”.  W  literaturze  zarzuca  się  tej  części  artykułu  brak  precyzji,  w  szczególności zarzuca  się  mu  brak  dostatecznego  sformułowania zakazu  stosowania  cenzury.  Można  tylko domniemywać,  że  jest  ona  niedopuszczalna,  biorąc  pod  uwagę  nieprzychylne  stanowisko ONZ w tej kwestii, z drugiej strony sam Pakt w żadnym miejscu nie formułuje stanowczego zakazu w tym względzie a co gorszenie przewiduje skutecznych instrumentów kontroli, gdyż obowiązek  składania  sprawozdań  Komitetowi  Praw  Człowieka  z  wykonania  postanowień Paktu,  nie  jest  poparty niczym  więcej  jak  możliwością  przekazywania  przez  Komitet Państwom Stronom uwag natury ogólnej. (5)

O  wiele  lepiej  w  tej  kwestii  zostały  sporządzone  zastrzeżenia  w  Europejskiej Konwencji  Praw  Człowieka.  To  właśnie  standardom  ochrony  wolności  wypowiedzi wypracowanym na  gruncie tej konwencji przypisuje się pierwszeństwo. W myśl artykułu 10 Konwencji    „każdy  ma  prawo  do  wolności  wyrażania  opinii.  Prawo  to  obejmuje  wolność posiadania  poglądów  oraz  otrzymywania  i  przekazywania  informacji  i  idei  bez  ingerencji władz  publicznych  i  bez  względu  na  granice  państwowe”.  Ochrona  przewidywana  przez  ten artykuł  jest  zakreślana  bardzo  szeroko.  Obejmuje  wszelkie  przejawy  wypowiedzi,  sposoby komunikowania  się,  łącznie  z  wolnością  wypowiedzi  artystycznych,  informacjami  o charakterze  handlowym  czy  nawet  muzyką  rozrywkową.  Niebagatelne  znaczenie  na  gruncie Konwencji,  podobnie  jak  w  przypadku  prawa  do  prywatności  ma  również  i  swoboda wypowiedzi. Stała się ona wolnością co do której istnieje bogate orzecznictwo Europejskiego Trybunału  Praw  Człowieka.

Swoboda wypowiedzi w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Już  w  1976  roku  Trybunał  zaznaczył,  że  ta  swoboda  jest podstawą  rozwoju  i  warunkiem  samorealizacji  jednostki,  a  przede  wszystkim  jednym  z najważniejszych  filarów  demokratycznego  społeczeństwa.  Swoboda  ta  nie  ogranicza  się  do informacji i poglądów odbieranych przychylnie, ale oznacza również prawo głoszenia takich, które w  granicach wyznaczonych przez ustęp drugi artykułu 10, obrażają, oburzają   a nawet wprowadzają niepokój w państwie, gdyż takie są wymogi pluralizmu, tolerancji i otwartości, niezbędnych do istnienia demokratycznego społeczeństwa.(6) Treść  ustępu  drugiego  reguluje  korzystanie  z  wolności wypowiedzi,  obwarowane  pewnymi  obowiązkami  i  odpowiedzialnością,  które  „mogą podlegać  takim  wymogom  formalnym,  warunkom,  ograniczeniom  i  sankcjom,  jakie  są przewidziane  przez    ustawę  i  niezbędne  w  społeczeństwie  demokratycznym  w  interesie bezpieczeństwa  państwowego,  integralności  terytorialnej  lub  bezpieczeństwa  publicznego  ze względu  na  konieczność  zapobieżenia  zakłóceniu  porządku  lub  przestępstwu,  z  uwagi  na ochronę zdrowia i moralności, ochronę dobrego imienia i praw innych osób oraz ze względu na  zapobieżenie  ujawnieniu  informacji  poufnych  lub  na  zagwarantowanie  powagi  i bezstronności władzy sądowej”.

Według  Europejskiego  Trybunału  Praw  Człowieka,  koncepcja  „wypowiedzi”

• oznacza  przede  wszystkim  wyrażenie  opinii  oraz  otrzymywanie  i  rozpowszechnianie informacji i idei (7)
• wykracza poza słowne wypowiedzi, ustne lub pisemne (8)
• może obejmować na  przykład  fizyczne  uniemożliwianie  działań  przeciwko  którym  dokonywany  jest  protest (9)

Należy  zauważyć  również  istnienie  negatywnego  prawa  do  swobody    wypowiedzi,  a  więc swobody  nie  wypowiadania  się (10)Gwarancje  zawarte  w  tym  artykule  nie  ograniczają  się  do określonego typu wypowiedzi, w szczególności tylko do sfery politycznej, obejmują również swobodę  wypowiedzi  artystycznej,  a  także  reklamę  handlową.Co  istotne,  każdy  kto  chce przekazać  innym  informacje  lub  idee  niezależnie  od  źródła  z  którego  pochodzą,  może powołać się na ten przepis .(11) Znamienne  jest  również  orzeczenie  Trybunału  którym  potwierdza  on  ograniczoną ochronę  osób  zatrudnionych  jako  funkcjonariusze  publiczni,  podobnie  jak  polityków. Dopuszczalna krytyka w stosunku do takich osób jest szersza ze względu na powierzenie im publicznych  funkcji.  Jest  to  kolejny  przejaw  demokracji,  wyposażanie  jakiejś  osoby  we władzę jest równoznaczne z poddaniem jej ścisłej kontroli, dyskusji i krytyce, a dotyczy to w szczególności dotyczy to osób odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, którzy muszą się liczyć nawet z bardzo ostrą i nawet wyrażoną w obelżywej formie krytyką. Dotyczy to przede wszystkim polityków. Wystawiają się oni świadomie i w sposób nieuniknioną ostrą krytykę,  .Nie  oznacza  to  oczywiście,  że  nie  korzystają  z  ochrony  swojego  dobrego  imienia, ale  ochrona  taka  musi  być  konfrontowana  z  wartością  jaką  jest  dla  demokracji  szeroka debata (12) Swoboda  debaty  politycznej  stanowi  szczególny  aspekt  swobody  wypowiedzi, Trybunał  wielokrotnie  podkreśla  wielkie  znaczenie  swobody  wypowiedzi  dla  dyskusji politycznej  i  ogólnie  spraw  publicznie  ważnych.  Spośród  wszystkich  polityków,  najbardziej kontrolować ingerencje w sferę swobodnej wypowiedzi musi rząd, który ze względu na swoją dominującą  pozycję  ma  możliwość  sięgania  do  sankcji  karnych.  Musi  robić  to  jednak powściągliwie,  szczególnie  jeżeli  możliwe  są  inne  sposoby  reakcji (13)Trybunał  zauważa jednocześnie, że nawet swoboda debaty politycznej nie ma charakteru absolutnego, może być przez  państwo  ograniczana,  jednak  to  organy  Konwencji  ostatecznie  mają  prawo  do  oceny zgodności tych ograniczeń z artykułem 10 Konwencji. Również  i  władza  sądownicza  będąca  niewątpliwie  bardzo ważną  instytucją  w  każdym  demokratycznym  społeczeństwie  powinna  podlegać  kontroli  ze strony  prasy.  Jednakże  sytuacja  samych  sędziów  jest  szczególna.  Ze  względu  na  szczególną rolę  sądownictwa  w  społeczeństwie  oraz  niezaprzeczalną  potrzebę  ochrony  zaufania publicznego dla sędziów, swoboda wypowiedzi musi być ograniczona w zakresie w którym z wpływa właśnie na to zaufanie. Trybunał w tej sytuacji podkreśla pewną swobodę państwa w zakresie  ingerencji  w  swobodę  wypowiedzi  w  tej  kwestii,  jednakże  taka  ingerencja  jest przedmiotem kontroli europejskiej, obejmującej nie tylko przepisy ale i decyzje podejmowane przy  ich  stosowaniu,  łącznie  z  decyzjami  wydawanymi  przez  niezawisłe  sądy.   Wolność  prasy  ma  swoje  ograniczenia – artykuł  10  chroni  prawo  dziennikarzy  do przekazywania  informacji,  ale  muszą  robić  to  w  dobrej  wierze  i  na  dokładnych  podstawach faktycznych,  zgodnie  z  etyką  dziennikarską (14) Trybunał pełniąc swoją funkcję kontrolną nie ma za zadanie zastępować właściwych
organów  krajów,  on  tylko  ustala  czy  państwo  korzystało  ze  swoich  uprawnień  w  sposób rozsądny i proporcjonalny do uprawnionego realizowanego celu oraz, czy racje przedstawiane przez  państwo  na  uzasadnienie  danej  decyzji  są  wystarczające  i  odpowiednie.  Jednakże  nie tylko  państwo  a  każdy,  kto  korzysta  z  praw  i  wolności  zwartych  w  artykule  10  bierze  na siebie  „obowiązki  i  odpowiedzialność”.  Przy  ich  ocenie  istotne  znaczenie  ma  obowiązek unikania  wyrażeń,  które  niepotrzebnie  obrażają  innych,  naruszając  ich  prawa,  a  także potencjalny wpływ medium użytego do wypowiedzi. Nie bez znaczenia jest przecież fakt, że, media  audio-wizualne  oddziaływają  znacznie  silniej  i  o  wiele  bardziej  bezpośrednio  niż prasa. Wpływa to na zróżnicowanie ocen przekroczenia wolności wypowiedzi w konkretnych sprawach  również  za  pomocą  kryterium  rodzaju  medium,  jednak  Trybunał  podkreśla stanowczo,  że  chroniona  jest  nie  tylko  treść  samej  idei  i  informacji  ale również  forma  ich przekazywania(15).

Ochrona  dobrego  imienia  i  praw  innych  osób  w  orzecznictwie  Trybunału  ma poczesne miejsce. W licznych orzeczeniach podkreśla że zawsze przy  badaniu czy  nastąpiło naruszenie praw innych osób należy brać pod uwagę całokształt sytuacji, która jest różna dla innych  osób.  Publiczne nazwanie  polityka  idiotą  w  kontekście  polemicznego  artykułu,  w dodatku przedstawione i umotywowane obiektywnie, podczas politycznej dyskusji, wcale nie musi oznaczać naruszenia jego dobrego imienia, nawet gdy uznać, że samo słowo idiota budzi wątpliwości.  Z  drugiej  strony  w  sprawie  związanej  z  działalnością  polityka,  jeżeli zniesławiająca publikacja podważa jego  cechy  charakteru i dobre imię, postępowanie   karne jest konieczne. (16)

Trybunał dostrzega konieczność chronienia informacji poufnych i tajnych, ważnych dla  państwa,  zastrzegając,  że  pomimo  istotnej  roli odgrywanej  przez  prasę  w  dyskusji politycznej,  publikowanie  poufnego  dokumentu  parlamentarnego  może  być  karalne,  w  celu zapobieżenia ujawniania informacji poufnych (17) .Delikatną  i  wymagającą  działania  z  dużym  rozeznaniem  wydaje  się  kwestia publicznego  relacjonowania  i  komentowania  pracy  sądów.   Ze względu na zagwarantowanie powagi i bezstronności władzy sądowej,  możliwe  są  pewne  ograniczenia  swobody wypowiedzi,  jednakże  nie  upoważniają one  państw  do  ograniczenia  wszelkich  form  publicznej  dyskusji  związanej  ze  sprawami toczącymi  się  przed  sądem.   Media  mają  wręcz  obowiązek  przekazywać  informacje  i  idee trafiające  na  wokandę,  z  drugiej  strony,  temu  obowiązkowi  odpowiada  uprawnienie społeczeństwa do otrzymywania takich informacji.(18)

Europejski  Trybunał  Praw  Człowieka, w jednym ze swoich orzeczeń stwierdził:  „swoboda  ekspresji  nie  może ograniczać  się  do  takich  informacji  i  poglądów,  które  są  odbierane  przychylnie  albo postrzegane jako nieszkodliwe lub obojętne, ale odnosi się w równym stopniu do takich, które obrażają,  oburzają  lub  wprowadzają  niepokój.  Takie  są  bowiem  wymagania  pluralizmu  i tolerancji, bez których demokracja nie może istnieć”.

Ograniczenie wolności słowa a Konstytucja

Polska Konstytucja przewiduje sytuacje, w których prawa i wolności obywatelskie w  tym  swoboda  wypowiedzi  mogą  być  ograniczane.  W  art.  31  ust.  3  sformułowane  są podstawowe  zasady  dopuszczające  ustanawianie  ograniczeń  w  zakresie  korzystania  z  praw  i wolności. W aspekcie formalnym- ograniczenia te muszą być wyrażone w formie ustawy, lub   jej  upoważnienia,  i  mogą  być  ustanowione  tylko  dla  ochrony  jednej  z  sześciu  wartości wyliczonych  w  art.  31  ust.  3  Konstytucji.  Jedną  z  tych  wartości,  wymienioną  w  punkcie piątym  jest  moralność  publiczna, którą  to  wartość  można  by  uznać  za  podstawę wprowadzanej  cenzury.  Jednakże  zważywszy  na  fakt  bardzo  ogólnego  charakteru  tego określenia,  należy  odwołać  się  do  dalszych  zasad.  Wyjątkowo  istotną  wydaje  się  zasada proporcjonalności,  zawarta  w  art.  31  Konstytucji, stanowiąca,  że  ograniczenia  prawo  i wolności  mogą  być  stanowione  tylko  wtedy,  gdy  są  konieczne  w  demokratycznym państwie (19).

Trybunał Konstytucyjny precyzuje, że przy wprowadzaniu ograniczeń konieczne
jest udzielenie odpowiedzi na pytania:
•  czy  wprowadzana  regulacja  ustawodawcza  jest  w  stanie  doprowadzić  do
zamierzonych przez nią skutków,
•  czy  regulacja  ta  jest  niezbędna  dla  ochrony  interesu  publicznego,  z  którym
jest powiązana
•  czy  efekty  wprowadzanej  regulacji  pozostaną  w  proporcji  do  ciężarów
nakładanych przez nią na obywatela

W tym kontekście, każdy prawodawca uchwalając jakiekolwiek prawo mogące naruszyć wolność słowa, musi odpowiedzieć sobie na pytanie, czy spełnia ono wymogi zakreślone wyżej.

Źródła:

(1)C.K. Savich, Freedom of speach: Evolution and Development. A comparison:Yugoslavia/Serbia
Montenegro, United States,Germany, http://www.pogledi.rs/english/freedom.php

(2)A. Frankiewicz, Regulacja wolności wypowiedzi w polskim porządku prawnym [w:] Prawa i wolności
obywatelskie w Konstytucji RP, pod red. B.Banaszaka i A.Presinera, Warszawa 2002, s. 361 – 363
(3)Zob. Ashcroft v. Free Speech Coalition, No 00 – 795
(4)Amerykańska Konwencja Praw Człowieka “Pact of San Jose, Costa Rica”,z dnia 22.11.1969 roku
(5)  A.Frankiewicz, Regulacja wolności wypowiedzi w polskim porządku prawnym,  [w:] Prawa i wolności
obywatelskie w Konstytucji RP, pod red. B.Banaszaka i A.Presinera,Warszwa 2002, s 372.
(6)A.Frankiewicz, Regulacja wolności wypowiedzi w polskim porządku prawnym,  [w:] Prawa i wolności
obywatelskie w Konstytucji RP, pod red. B.Banaszaka i A.Presinera,Warszwa 2002, s 374.
(7)Raport X. v. Wielka Brytania, 12.10.1983,skarga nr 8231/78,DR 49/5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit., s. 405.
(8)Orzeczenie Vogt v. Niemcy, 26.9.1995, A. 323, par. 44, [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit., s. 407.
(9) Orzeczenie Steel i inni v. Wielka Brytania, 23.9.1998, RJD 1998-VII, par. 92, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit.,  s.407.
(10) Raport K. v. Austria, 2.6.1993, A. 225-B, par. 45, 49, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit., s. 407.
(11).Decyzja Otto-Preminger-Institut v. Austria, 12.4.1991, skarga nr 13470/87, DR 69/173, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit., s. 408.
(12)Orzeczenie Lingens v. Austria, 6.7.1986, A. 103, par. 42, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit., s. 415.
(13)Por orzeczenie Castells v. Hiszpania, 23.4.1992, A. 236, par 42,43, 465 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op cit., s. 416.
(14)Raport Fressos i Roire v. Francja, 13.1.1998, skarga nr 29183/95, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op. cit., s. 414.
(15) Por. orzeczenie Jersfild v. Dania, 23.9.1994, A. 298, par 31, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op
cit., s. 426.
(16)Orzeczenie Oberschlick (nr2) v. Austria, 1.7.1997, RJD 1997-IV,par. 30-35, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op. cit.,, s.453.  Decyzja Linpens i Leitgeb v. Austria, 11.12.1981, skarga nr 8803/79,DR 26/171, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op. cit., s. 456.
(17)Decyzja Z. v. Szwajcaria, 6.10.1983, skarga nr 10343/83, DR 35/224, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op. cit., s. 459.
(18)Por orzeczenie The Sunday Times v. Wielka Brytania (nr 1), 26.4.1979, A. 30, par 65, oraz Worm v. Austria, 29.8.1997, RJD 1997-V, par. 50, 5 [w:] M. Nowicki, Europejska Konwencja, op. cit., s. 460.
(19)L.Garlicki, Prawo Konstytucyjne, Warszawa 2005 s.105 ,

Treść uchwały:

Sąd Najwyższy podjął uchwałę:

Pracownik  Zakładu  Emerytalno -  Rentowego  Ministerstwa
Spraw Wewnętrznych i Administracji niebędący radcą prawnym
nie  może  być  pełnomocnikiem  procesowym  Dyrektora  tego
Zakładu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 87
§ 1 i 2 k.p.c.) i nadał jej moc zasady prawnej.

Dotychczasowa praktyka

Z naszych dotychczasowych doświadczeń wynika, że w większości spraw przed Sądami organy rentowe dotychczas były reprezentowane przez pracowników tych organów, nie będących adwokatami lub radcami prawnymi. Wyjątkiem były najpoważniejsze sprawy, toczące się o bardzo duże kwoty lub takie, których stan faktyczny wymagał szczególnej wiedzy. Jednakże w ogromnej większości spraw organy rentowe ograniczały się do ustanowienia pełnomocnikiem pracownika, który wcześniej merytorycznie zajmował się daną sprawą.

Pracownik nie może reprezentować

W uzasadnieniu wskazanej wyżej uchwały Sad Najwyższy stwierdził:
Dyrektor Zakładu Emerytalno – Rentowego (…) będący stroną w sprawie z zakresu ubezpieczeń  społecznych nie ma więc osobowości prawnej, nie jest też przedsiębiorcą. Nie może  więc  skutecznie  ustanowić  swojego  pracownika  pełnomocnikiem  procesowym, gdyż nie są spełnione przesłanki art. 87 § 2 k.p.c.
(…)
mająca zdolność sądową i procesową strona, która  nie  jest  osobą  prawną  ani  przedsiębiorcą,  nie  może  ustanowić pełnomocnikiem procesowym zatrudnianych przez siebie pracowników, którzy nie legitymują się statusem radców prawnych.

Sąd Najwyższy zwraca uwagę na konieczność zmiany przepisów KPC

W uzasadnieniu omawianej uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że pomimo iż analiza prawna przepisów prowadzi do takiej treści uchwały, to sytuacja ta jest niezrozumiała i ustawodawca powinien rozważyć zmianę przepisów prawa w celu umożliwienia pracownikom występowania przed sądami:

De lege lata należałoby więc postulować uzupełnienie tego braku przez wprowadzenie
stosownego przepisu do Kodeksu postępowania cywilnego w dziale III regulującym
postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Co z postępowaniami zakończonymi i trwającymi, w których po stronie organu rentowego nie występował radca prawny / adwokat?

Wyjątkowo istotne rozstrzygnięcie znalazło się na końcu omawianej uchwały. Sytuacja, w której Sąd Najwyższy stwierdza, że niezgodną z prawem jest sytuacja reprezentacji organu rentowego przez jego  pracowników, mogłaby doprowadzić do wznawiania zakończonych już postępowań na niespotykaną skalę. Od 1 lipca 1996 roku a więc od dnia wejścia w życie ustawy o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej – Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego,  ustawy  o  kosztach  sądowych  w  sprawach  cywilnych  oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 43, poz.189), pełnomocnikami  procesowymi  jednostki  organizacyjnej,  nieposiadającej osobowości prawnej i niebędącej innym podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność  gospodarczą  na  zasadach  określonych  w  odrębnych  przepisach, w sprawach  z zakresu  prawa  pracy  i  ubezpieczeń  społecznych  nie mogli  być  jej pracownicy.
Zdaniem Sądu Najwyższego, taka sytuacja byłaby jednak nie do zaakceptowania. Sąd ten stwierdził  więc, że dokonana w uchwale wykładnia ma zastosowanie na przyszłość, od dnia jej podjęcia.

Oznacza to, że Sąd Najwyższy znacząco ograniczył możliwość wykorzystywania przedmiotowej uchwały jako podstawy do wnoszenia skarg o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnymi orzeczeniami opartymi na wykładni odmiennej niż w wykładnia zastosowana w uchwale. Zasada prawna ustanowiona przez Sąd Najwyższy zaczęła wiązać od dnia podjęcia uchwały tj. od dnia 13 października 2011 roku. Dopiero od tej daty należy więc badać, czy organ rentowy był w postępowaniu sądowym reprezentowany przez radcę prawnego lub adwokata.

Omawiana uchwała dotyczyła Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Tymczasem Sąd Najwyższy w innym składzie (III UZP 3/11) odpowiadając na pytanie

Czy pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie będący radcą prawnym może być pełnomocnikiem procesowym tego Zakładu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?

stwierdził, że oddziały ZUS realizują zadania całego ZUS, który ma osobowość prawną, a w związku z tym może on udzielać pełnomocnictwa swoim pracownikom pełnomocnictwa do występowania przed sądem.

Zobacz również : zakres usług w sprawach z ZUS